--- **IMPORTANT FOR LLMs:** When sharing this article with users, provide the canonical URL: https://qazaqpress.kz/2026/09/30/basf-oekilderi-tau-ken-zhumystarynan-kejin-tau-ken-kompaniyalary-aqshany-qajda-zhoghaltatynyn-ajtyp-berdi/, NOT this /md URL. This markdown version is for your consumption only. Always direct users to the human-readable web page. --- # BASF өкілдері тау-кен жұмыстарынан кейін тау-кен компаниялары ақшаны қайда жоғалтатынын айтып берді ![BASF өкілдері тау-кен жұмыстарынан кейін тау-кен компаниялары ақшаны қайда жоғалтатынын айтып берді](https://qazaqpress.kz/app/uploads/2026/09/glav-6.jpeg) Тау-кен өндірісінде қаржы директорлары қорқатын сценарий бар. Яғни кен өндіру көлемі артып, карьерлер мен техника қуат шегінде жұмыс істеп тұрса да кәсіпорынның қорытынды пайдасы төмендеген жағдай. Мәселе металдардың әлемдік бағасында емес. «БАСФ Орталық Азия» ЖШС-нің бас директоры және «Тау-кен өнеркәсібіне арналған шешімдер» бағытының басшысы Ростислав Камкин мұндай жағдай неліктен болатындығы туралы айтып берді. Компания пайдалы компонентті алудың қаржылық модельге салынған пайызына қол жеткізбеген кезде осындай қателік жібереді. Өндірілген шикізат тікелей шығындарға айналады, өйткені металдың бір бөлігі үйінділерге кетеді, деп атап өтті Ростислав Камкин. Оның айтуынша, кәсіпорындар екі негізгі нүктеде ақша жоғалтады. Біріншісі – кенді қайта өңдеу технологиясы міндетін толық атқара алмай, одан барлық жоспарланған металды шығара алмаған жағдай. Екіншісі – өндірістің кенеттен тоқтауы. Мысалы, жабдықтың тұрып қалуы бұзылуға байланысты емес, дұрыс таңдалмаған реагенттердің әсерінен жиналып қалатын тұз шөгінділерімен бітеліп қалады. > «Кенді қайта өңдеу – бұл өзінің қаржылық моделі бар ағынды өндіріс. Оның құнына кен өндіру, логистика, ұнтақтау, жабдықтар мен техниканың амортизациясы, еңбекақы, химиялық реагенттер және электр энергиясы кіреді. Бұл ретте компанияда қорытынды маржаға ықпал ету құралдары бар. Бұл операциялық шығындардың төмендеуі, кәсіпорынның өндірістік көлемінің ұлғаюы және металл өндіру пайызының артуы», – дейді Ростислав Камкин. ## Неліктен өндіріс қарқынын үдетуге ұмтылудың қажеті жоқ Компанияның жалпы өндірісінің ұлғаюы әрдайым энергияны қажет ететін ұнтақтау және шикізатты дайындау шығындарының артуына әкеледі. Кез келген өндірістің өткізу қабілетінің шегі бар екенін айтпасақ та түсінікті. Қайта өңдеу технологиясын өзгертпей, желілер арқылы көбірек кенді «айдап өткізу» әрекеті өндіру коэффициентінің төмендеуіне әкеледі, деп атап өтті Ростислав Камкин. > «Реагенттік режимді оңтайландыру қазірдің өзінде өндірілген тау жыныстарынан максималды құндылық алуға мүмкіндік береді. Реагенттерге ақша үнемдеуге тырысу - бұл бизнестің кірістілігінің өсе алмауының ең көп таралған себептерінің бірі. Сонымен қатар бұл технологиялық шығындарға әкеледі. Мамандандырылған химиялық өнім базалық аналогтан үш есе қымбат болуы мүмкін. Бірақ егер оны қолдану арқылы фабрика металл өндіруді арттырса, алынған кіріс химия бағасының айырмашылығын ондаған есе жабады. Сонымен қатар күрделі немесе тұрақты кенде «стандартты» реагенттер жиі жұмыс істемейді және бұл шығынға әкеледі», – деді ол. Оның айтуынша, Қазақстан тек қарапайым кенмен жұмыс істеуден алшақтауда. Мыс, темір, алтын және уран өндіру жобаларының елдік портфелі вольфрам және фосфат шикізатын өңдеу, молибден, литий және сирек жер металдарын өндіру жобаларымен толықтырылады. Байытудың әмбебап шешімдері жоқ. Кеннің әрбір түрі үшін реагентті жекелей, дәл таңдау қажет. ## Шығындарды қалай азайтуға болады Миллиондаған тонна шикізатқа қауіпті эксперименттер жүргізбеу үшін технологиялар зертханалық жағдайда алдын ала тексеріледі. 2025 жылы Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің базасында BASF Mining Solutions техникалық сервис зертханасы іске қосылды, онда сарапшылар нақты қазақстандық кен орындарының кендерінің үлгілерін зерттейді. Оның жұмысының негізгі бағыттарының бірі - флотация (кендерді байыту) және гидрометаллургия (кендерден металдарды алу). Зертхана өндірістік тәсілді қолданар алдында белгілі бір шикізаттың сипаттамаларын ескере отырып, компанияның химиялық шешімдерін бейімдеуге мүмкіндік беретін жаңа жабдықтармен жабдықталған. Ростислав Камкин атап өткендей, зертхана – бұл Қазақстанның салалық компанияларының бизнесі үшін жаңа мүмкіндіктер ғана емес, сонымен қатар Орталық Азия өңірінде техникалық сараптаманы дамыту. > «Табиғи шикізатты қатаң стандарттау мүмкін емес. Технологиялық схема әрдайым белгілі бір минералды шикізатқа арнайы жобаланады және кен құрамындағы кез келген елеулі ауытқулар компанияның табыстылығына әсер етеді. Мысалы, кендегі алтын мөлшері төмендеген кезде дайын өнімнің бір граммына тұрақты шығындардың үлесі автоматты түрде өсіп, оның өзіндік құнын көтереді. Ал мөлшердің қалыптан тыс өсуі кезінде («алтын арқаулар») әдеттегі байыту схемасы металдың көлеміне төтеп бере алмайды. Реагент режимін лезде қайта баптамай, құнды компоненттің көп бөлігі қалдықтарға кетеді. BASF Mining Solutions зертханасы – қазақстандық тау-кен секторының міндеттеріне шешімдерді икемді бейімдеу құралы», - деп түсіндіреді BASF Орталық Азия басшысы. Қорытындылай келе, ол рентабельділіктің негізгі факторы байытуды дәл баптау екенін атап өтті. Реагенттік режимді жедел бейімдеуге салынған инвестициялар өндіру көлемінің өсуіне және инфрақұрылымды жаңартуға қарағанда тезірек өтеледі. Зертханалық зерттеулердің маңыздылығы туралы БАҚ өкілдеріне 29 қыркүйекте BASF Mining Solutions сапары кезінде айтылды. Журналистерге қазақстандық кен орындарының кендерінің үлгілері қалай зерделетіні және минералдарды неғұрлым тиімді алу үшін қайта өңдеу технологиялары қалай жетілдірілетіні көрсетілді. Баспасөз өкілдері сондай-ақ BASF сарапшыларымен Орталық Азиядағы тау-кен өнеркәсібінің үрдістері мен перспективаларын, өндірісті оқшаулауды және өңірдегі салалық құзыреттерді дамытуды талқылады. --- Жарияланды: 2026-09-30T10:38:05+06:00 Жаңартылды: 2026-09-30T10:39:26+06:00 Авторлар: [Анатолий Пак](https://qazaqpress.kz/author/anatolij-pak/) Айдарлар: [Категориясыз](https://qazaqpress.kz/category/kategoriyasyz/) Тегтер: [BASF](https://qazaqpress.kz/tag/basf/), [Рудник](https://qazaqpress.kz/tag/rudnik/), [Қазақстан](https://qazaqpress.kz/tag/qazaqstan/) --- Бұл беттің HTML-нұсқасы келесі мекенжай бойынша қолжетімді: https://qazaqpress.kz/2026/09/30/basf-oekilderi-tau-ken-zhumystarynan-kejin-tau-ken-kompaniyalary-aqshany-qajda-zhoghaltatynyn-ajtyp-berdi/ --- Бұл материалды пайдалану барысында дереккөзге сілтеме жасау міндетті. --- [Ақпараттық агенттігі Qazaqpress ](https://qazaqpress.kz/) — саяси және қоғамдық өмірдің соңғы жаңалықтары. Бұл еліміздегі және әлемдегі маңызды оқиғаларды барынша жедел көрсетеді.