Самокат нарығы маусым қарсаңында қарқын алды: 2026 жылы электрсамокат маусымы қанша тұрады
Күн жылынғаннан кейін Қазақстанда электрсамокаттар, скутерлер мен мопедтер маусымы қайта басталады. Бірнеше жыл бұрын мұндай көлік көбіне саябақтар мен жағалауларда серуендеуге арналған ойын-сауық ретінде қабылданса, бүгінде ол біртіндеп қалалық мобильділіктің толыққанды бөлігіне айналып келеді. Бұл әсіресе Алматы мен Астанада анық байқалады: жалға беру сервистері техника паркін белсенді түрде кеңейтіп жатыр, ал тұрғындар жеке көлікті автокөлік пен қоғамдық көлікке балама ретінде жиі қарастыра бастады.
Микромобильділікке қызығушылық артып келеді
Қазақстанда жалға алынған самокаттармен жасалатын сапарлардың 90%-дан астамы ойын-сауық үшін емес, күнделікті бағыттар бойынша – жұмысқа, оқуға немесе көлік тораптарына жету үшін жүзеге асырылады. Әрбір бесінші пайдаланушы маусым ішінде оннан астам сапар жасайды, ал сервистердің тұрақты пайдаланушыларының саны ел бойынша шамамен 100 мың адамға жетті.
Қазақстандағы микромобильділік нарығы түпкілікті түрде тар сегмент болудан қалды. Электрсамокаттар, скутерлер мен мопедтер қалалық күнделікті өмірдің бір бөлігіне айналып, пайдаланушылар оларды автокөлік пен қоғамдық көлікке толыққанды балама ретінде жиі қабылдай бастады.
2026 жылы самокат, скутер немесе мопед сатып алу қанша тұрады
Сұраныстың артуы аясында жеке көлік сатып алуға деген қызығушылық та өсуде. Себебі қарапайым: тұрақты пайдаланған жағдайда жалға алу біртіндеп тиімсіз бола бастайды.
OLX Қазақстан аналитикалық қызметінің 2026 жылғы деректеріне сәйкес, Қазақстандағы жаңа электрсамокаттың орташа құны 96 200 теңгені, ал қолданылған электрсамокаттардың орташа бағасы 76 500 теңгені құрайды. Мұндай жағдай қайталама нарықта көбіне жүріс қоры ұзақ әрі қуатты модельдердің сатылуымен түсіндіріледі, ал жаңа құрылғылар арасында бастапқы деңгейдегі бюджеттік нұсқалар көп кездеседі.
Скутерлер нарығында жаңа модельдердің орташа бағасы 61 700 теңгені, ал қолданыста болғандарының бағасы 42 300 теңгені құрайды.
Мопедтер жеңіл қалалық көлік санатындағы ең қымбат сегмент болып қала береді. Жаңа мопедтің орташа құны 93 500 теңге болса, қолданылған модельдер орта есеппен 75 000 теңгеге бағаланады.
Қазіргі таңда қайталама нарық бастапқы нарыққа қарағанда едәуір жылдам дамып келеді. Мысалы, сәуір айында қолданылған скутерлерді сату туралы хабарландырулар саны 411-ге жетсе, жаңа скутерлер бойынша бұл көрсеткіш 85 болды. Салыстыру үшін айтсақ, наурыз айында нарықта қолданыста болған скутерлерді сату жөнінде 362 хабарландыру жарияланған. Бұл көптеген қазақстандықтың микромобильділікті ірі шығынсыз қатынаудың қолжетімді тәсілі ретінде қарастыратынын көрсетеді.
Қайсысы тиімді: жалға алу ма, әлде жеке көлік пе
Қазақстанның ірі қалаларында жалға алынған электрсамокатпен бір сапардың орташа құны тариф пен маршрут ұзақтығына байланысты 500-ден 1 500 теңгеге дейін жетеді.
Егер адам самокатты күніне екі рет – мысалы, жұмысқа барып-қайту үшін пайдаланса, онда ай сайынғы жалдау шығыны 40-60 мың теңгеге дейін жетуі мүмкін. Ұзақтығы бес-алты ай болатын маусым ішінде пайдаланушы шамамен 250-300 мың теңге жұмсайды.
Осы жағдайда жеке электрсамокат сатып алу әлдеқайда тиімді көрінеді. Тіпті құны 96 200 теңге болатын жаңа самокаттың өзі белсенді пайдаланған кезде бір-екі ай ішінде өзін ақтай алады. Бұл ретте қуаттауға кететін шығындар өте аз, ал техникалық қызмет көрсету көбіне шиналарды ауыстырумен және базалық жөндеумен шектеледі.
Скутерлер мен мопедтер күн сайын ұзақ қашықтық жүретіндер үшін тиімдірек бола түседі. Олар тек қаражат үнемдеуге ғана емес, әсіресе ірі қалалардағы кептелістерде уақытты қысқартуға да мүмкіндік береді.
Неге жалға беру сервистері бәрібір өсіп жатыр
Сатып алудың айқын тиімділігіне қарамастан, жалға беру сервистері белсенді дамуын жалғастырып келеді. Бұған бірнеше себеп бар.
Біріншіден, пайдаланушылар көлікті жөндеу, сақтау және техникалық қызмет көрсету туралы алаңдамайды. Екіншіден, жалға алу самокаттарды анда-санда, мысалы, тек демалыс күндері немесе ауа райы қолайлы кезде пайдаланатындар үшін ыңғайлы.
Сонымен қатар, көпшілік үшін жалға алу – микромобильділік форматын ірі шығынсыз сынап көру тәсілі. Бұл әсіресе ықшам қалалық самокаттардан бастап толыққанды электрскутерлерге дейінгі техниканың түр-түрі көбейіп жатқан жағдайда өзекті болып отыр.
Нарыққа әсер ететін тағы бір фактор – реттеудің күшеюі.
Қазақстанда электрсамокаттарға қатысты жаңа шектеулер, соның ішінде жылдамдықты төмендету, құрылғыларды міндетті сәйкестендіру және жалға беру сервистеріне бақылауды күшейту мәселелері талқылануда.
ІІМ бір жыл ішінде самокаттардың қатысуымен болған жүздеген жол-көлік оқиғасы туралы хабарлаған болатын. Осы жағдай аясында билік пайдаланушылар мен жалға беру сервистеріне қойылатын талаптарды біртіндеп күшейтіп жатыр.
Соған қарамастан, нарық өсуді жалғастыруда. Қазақстан жыл сайын электрсамокаттар, мопедтер мен скутерлер импортын арттырып келеді, ал кикшеринг сервистері техника паркін кеңейтуді жалғастыруда.