Цифрлық қолжетімділік туралы дүниежүзілікақпараттандыру күніне орай Yandex Qazaqstanкомпаниясы көру, есту, сөйлеу және қимыл-қозғалысерекшеліктері бар адамдарға бейімделген 17 сервисініңмүмкіндіктері туралы мәлімдеді. Компания арнайыжобаны іске қосты. Онда сервистерді пайдаланудыңтүрлі сценарийлерін — маршрут құру мен Таксигетапсырыс беруден бастап кітап оқу мен фильм көругедейін — бір жерге жинақтады.
Yandex Qazaqstan сервистері пайдаланушыларғакүнделікті өмірдегі түрлі міндеттерді шешугекөмектеседі. Мысалы, Таксидегі арнайы опциялар арқылыжолаушылар көлікті табуға көмек сұрай алады, мүгедектер арбасымен болатынын немесе сапарғақатысты өзге де ерекшеліктерді алдын ала көрсетеалады. Бұл мүмкіндіктерді пайдаланушылар 1,5 миллионнан астам рет қолданған. Ал Яндекс Разговор сервисі сөйлеуді мәтінге айналдырып, хабарлама арқылықарым-қатынас жасауға мүмкіндік береді — бір жылдыңішінде сервис көмегімен 31 мыңнан астам сөйлесу жүзегеасқан. Сонымен қатар Қазақстандағы Яндекс Браузер қолданушыларының жартысы кем дегенде бірқолжетімділік баптауын қосады.
Компания инклюзивті шешімдерді жүйелі түрдедамытып келеді. Мәселен, жаңартуларды қолжетімділікстандарттарына сәйкестігі тұрғысынан тексеріп, түрліерекшелігі бар адамдармен бірге тестілеуден өткізеді. Мұндай тәсіл пайдаланушылардың нақтықажеттіліктерін ескеретін технологиялар жасауғамүмкіндік береді. Кейбір шешімдер уақыт өте келебастапқыда жоспарланғаннан да кең қолданысқа ие бола бастаған.
Көлік және мобильділік
Яндекс Go сервисінде денсаулық ерекшелігі бар пайдаланушылар Таксиге тапсырыс беру кезінде арнайыопцияларды таңдай алады: «Көлікті табуғакөмектесіңіз», «Тек мәтін арқылы сөйлесемін», «Мүгедектер арбасымен боламын», «Сөйлемеймін, бірақестимін». Жүргізуші жолаушыны қалай қарсы алып, қандай көмек көрсету керектігі жөнінде нұсқаулықтыалдын ала алады. 2023 жылы іске қосылған сәттен беріТаксидегі арнайы мүмкіндіктерді 124 мың бірегейпайдаланушы қолданып, олар 1,5 миллионнан астам сапаржасаған.
Такси сервисі есту қабілеті бұзылған жүргізушілерге де бейімделген: дыбыстық хабарламаның орнына жарықсигналы беріледі, ал жолаушы сапар ерекшеліктерітуралы алдын ала хабарлама алады. Сервис деректерінесәйкес, 2025 жылы Қазақстанда Яндекс Go платформасымен есту қабілеті бұзылған 1525 жүргізушісеріктес ретінде жұмыс істейді. Олар ай сайын 150 мыңнан астам сапар орындайды.
Қолжетімді қала
Яндекс Карталар маршрутты алдын ала ыңғайлыжоспарлауға көмектеседі. Қазақстанның 2400-ден астам елді мекеніндегі 80 мың ұйымның карточкасындапандус, лифт, автоматты есік секілді қолжетімділіктуралы мәліметтер көрсетілген. Алматы мен Астанадажаяу бағыт құру кезінде алгоритмдер 4500-ден астамбаспалдақ пен пандус туралы деректерді ескеріп, еңқолайлы жолды ұсынады. Бұл мүмкіндік қимыл-қозғалысы шектеулі адамдарға ғана емес, арбаменжүретін ата-аналарға да пайдалы.
Ақпаратқа қолжетімділік және байланыс
Бүгінде компанияның 16 сервисі экрандық қолжетімділікбағдарламаларымен жұмыс істеуді қолдайды. Олардыңқатарында Яндекс Go, Карталар, Алиса AI, Браузер, Кинопоиск, Яндекс Кітаптар және басқа да сервистербар. Мұндай бағдарламалар экрандағы ақпараттыдауыстап оқып, көру қабілеті бұзылғанпайдаланушыларға интерфейсті дыбыс арқылықабылдауға көмектеседі.
Кейбір сервистерде қосымша мүмкіндіктер де қарастырылған. Мысалы, Яндекс Браузердегі нейрожеліэкрандық қолжетімділік бағдарламалары үшінсуреттердің сипаттамасын автоматты түрде жасайалады, веб-парақтардағы мәтінді дауыстап оқиды жәнекомпьютер арқылы сайттардағы видеоларды қараукезінде субтитрлерді автоматты түрдеқалыптастырады.
Алиса көру, сөйлеу және қимыл-қозғалыс ерекшеліктерібар адамдарға күнделікті міндеттерді дауыс арқылыорындауға көмектеседі: ақпарат іздеу, ақылды үйдібасқару, музыка мен аудиокітаптарды қосу. Технология сөйлеу ерекшелігі бар пайдаланушылардыңсұраныстарын, соның ішінде кекештенетін, церебралдысал ауруына шалдыққан, инсульт немесе жарақатсалдары бар адамдардың сөзін тани алады. Сөйлеудітану моделін оқытуға 300-ден астам адам қатысқан.
Яндекс Разговор сервисі есту ерекшелігі бар адамдарғаеститін адамдармен еркін қарым-қатынас жасауғамүмкіндік береді. Бір жыл ішінде қосымшаны 2,5 мыңнанастам адам пайдаланып, 31 мыңнан астам сөйлесубастаған. Қосымша сөйлеуді мәтінге айналдырып, терілген хабарламаларды дауыстап оқиды. Сервис қазақжәне орыс тілдерінде қолжетімді.
Ойын-сауық сервистері
Кинопоиск платформасында 50-ден астам фильм мен сериал тифлокомментарийлермен ұсынылған. Бұл — көруқабілеті бұзылған адамдарға арналған, экрандағыәрекеттерді, мимиканы және қоршаған ортаныдыбыстап сипаттайтын аудиосүйемелдеу. Бұдан бөлек, шамамен 80 жоба саңырау және нашар еститінкөрермендерге арналған SDH-субтитрлерменжабдықталған. Олар диалогтарды ғана емес, кімніңсөйлеп тұрғанын, қандай дыбыс немесе музыка естіліптұрғанын да көрсетеді.
Ал Яндекс Кітаптар сервисінде аудионұсқасы жоқ 120 мың кітапты виртуалды диктордың көмегімен тыңдауғаболады.
Сіз жаңалықтар туралы не ойлайсыз