Әр қараша сайын қазақстандық сатып алушылар «Жеңілдіктер жұмасын» асыға күтеді. Дүкендер «70%-ға дейін жеңілдіктер» уәде етеді, онлайн-платформалар арнайы акциялар іске қосады, ал маркетологтар түрлі науқандар әзірлейді. Бірақ жеңілдіктер күні жақындаған сайын «шын мәнінде тиімді ме, әлде мұның бәрі қолдан жасалған ажиотаж ба?» деген сұрақ жиілейді.
OLX Қазақстанның талдау қызметінің деректеріне сәйкес, көптеген қазақстандықтар жыл бойы үнемдеудің жолын тауып, тауарларды қолдан алуға немесе жаңаға жақын санатындағы өнімдерді таңдауға көшіп жатыр. Сонымен қатар көптеген сатушылар мүлдем жаңа заттарды да тиімді бағамен орналастырады: мысалы, сыйлыққа алынған, бірақ жарамаған тауарлар немесе кепілдік мерзімі ішінде қайтара алмай қалған техника. Мұндай шешім барған сайын тиімді әрі ұтымды болып отыр.
Бағалардың өзі-ақ айтып тұр
OLX Қазақстан талдау қызметінің статистикасы жаңа және қолданылған тауарлар арасындағы айырмашылықтың әсіресе тұрмыстық техника мен электроника санатында айтарлықтай екенін көрсетеді. Мысалы, жылдың басында:
- жаңа күйдегі ыдыс жуғыш машинаның орташа бағасы 119 090 теңге болса, қ/б — 51 560 теңге,
- шаңсорғыш — 60 950 теңгеге қарсы 49 530 теңге,
- теледидар — 68 480 теңгеге қарсы 46 140 теңге,
- тоңазытқыш — шамамен 99 460 теңгеге қарсы 54 060 теңге.
Тіпті кір жуғыш машиналар сегментінде де қолданылған техника шамамен 30%-ға арзанға түседі. Жыл соңына қарай бағаларда айтарлықтай өзгеріс жоқ – қ/б және жаңаға жақын тауарлар үшін баға орта есеппен 3–5% шамасында өскен.
Осылайша, қазақстандықтар үшін нағыз «қара жұма» жыл бойы жалғасады: қайталама нарық ірі маусымдық жеңілдіктерді күтпей-ақ елеулі үнемдеуді ұсынады.
Неліктен қазақстандықтар қолдан сатып алуды таңдайды
OLX.kz аналитикалық тобы сатып алушылардың мінез-құлқы өзгеріп жатқанын атап өтеді – адамдар барған сайын рационалды тұтыну туралы ойлануда. Қайталама нарық бұрынғыдай ымыралы нұсқа ретінде емес, саналы таңдау ретінде қабылдана бастады. Бұған үш фактор әсер етеді:
- Үнемдеу. Жаңа және «жаңаға жақын» тауарлар арасындағы айырмашылық 40–60%-ға дейін жетеді, әрі көбіне бірнеше ай ғана қолданылған модельдер туралы сөз болады.
- Сапаға қолжетімділік. Сатып алушы дәл сол қаражатқа базалық жаңа модельдің орнына жоғары класты техниканы ала алады.
- Жедел мәміле. Жеткізуді күтпей, кезектерсіз және маркетингтік «қақпандарсыз».
Сонымен бірге жаңаға жақын санаты қазірдің өзінде сұранысы жоғары жеке сегментке айналды.
Шынайы жеңілдіктерді қайдан іздеу керек
Жыл бойы пайдаланушылар тұрмыстық техникаға, электроникаға, балалар тауарларына және жиһазға белсенді қызығушылық танытады. Жеңілдіктер маусымында белсенділік артады, алайда баға деңгейі тұрақты күйде қалады – сатушылар бағаларды күрт өсіру немесе «жалған» жеңілдіктер жасау жағдайына сирек барады.
Негізінде, платформа бағаны маркетингтік кампаниялар емес, сұраныс пен ұсыныс реттейтін ашық нарық қалыптастырады. Мысалы, «теледидарлар» санатындағы жоғары бәсекелестік арқасында пайдаланушылар 50 дюйм диагональді құрылғыны 40–45 мың теңгеге таба алады, ал оның орташа бөлшек бағасы 80 мың теңгеден жоғары.
Қалай қауіпсіз сатып алу керек
Үнемдеу қауіп-қатерге айналмауы тиіс. Сондықтан қарапайым ережелерді ұстанған жөн:
- оң пікірлері бар және тауардың нақты фотосуреттерін жүктеген сатушыларды таңдаңыз;
- мүмкіндік болса, әсіресе электрониканы, кездескен кезде тексеріп көріңіз;
- сатушы күмән тудырса, алдын ала ақша жібермеңіз.
Жеңілдіктер жұмасы – бір күндік шара емес
Бұрын «Жеңілдіктер жұмасы» арзанырақ сатып алудың бірегей мүмкіндігі ретінде қабылданса, бүгінде нарық барынша ашық бола бастады. Қазақстандықтар есептеп, салыстыруды үйренді: аяқасты шығындардың орнына адамдар барған сайын саналы сатып алуды таңдайды, мейлі ол кепілдігі бар жаңа техника болсын, жаңаға жақын құрылғы болсын немесе қолдан сатып алынған зат болсын.
Шынайы тиімділік — шектеулі ұсыныстар мен атышулы жеңілдіктерде емес, баламаларды таба білуде.
Сіз жаңалықтар туралы не ойлайсыз