Күздің басында Қазақстандағы еңбек нарығында икемді кестемен жұмыс істеуге арналған бос орындарға қызығушылық қайта өсті. Мұндай жұмыстың форматы әсіресе қыркүйек айында сұранысқа ие болады, себебі студенттер демалыстан оралып, қосымша табыс көзін іздейді, ал компаниялар белсенді жаңажылдық маусым алдындағы кезеңге кадрлық құрамын күшейтеді.
Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, ХЕҰ әдістемесі бойынша жұмыссыздық деңгейі тұрақты күйінде қалып отыр – 2025 жылдың екінші тоқсанында шамамен 4,6 %. Экономикада 9,28 млн адам жұмыспен қамтылған, олардың шамамен 23-24 %-ын өзін-өзі жұмыспен қамтығандар немесе бейресми жұмыскерлер құрайды. Бұл көрсеткіш икемді еңбек қатынастарының дамуына зор әлеует бар екенін айғақтайды.
Икемді жұмыспен қамту жұмыс берушілерге қысқа мерзімді қажеттіліктерді жедел жабуға, ал ізденушілерге — жұмысты оқуымен немесе негізгі кәсібімен ұштастыруға мүмкіндік береді.
Икемді жұмыспен қамтудың негізгі бағыттары
OLX Қазақстан аналитикалық қызметінің деректеріне сүйенсек, ең танымал бағыттар қатарында курьерлік жеткізу, даяшы және fast food сегментіндегі аспаздық, сондай-ақ сатушылар мен кеңесшілер позициялары бар. Бұл мамандықтарды біріктіретін ортақ факторлар — еңбек нарығына тез ену мүмкіндігі, толық емес жұмыс уақыты және кадрлардың жоғары ауыспалылығы. Осы себепті жұмысшыларға сұраныс тұрақты болып отыр.
Соңғы жылдың үрдісі — уақытша позициялардан ұзақ мерзімді жұмысқа көшу. Жұмыс берушілер кадр тапшылығы кезінде қызметкерлерді ұстап қалу үшін барған сайын икемді кесте мен жұмыс орнында оқытуды жиірек ұсынады.
Курьерлік және пошта қызметтері: тұрақты өсім
Қазақстандағы курьерлік және пошта қызметтері секторы электрондық коммерция мен қалалық жеткізу сервистерінің жалпы дамуын бейнелей отырып, тұрақты өсімді сақтап келеді. 2025 жылдың қыркүйегінде OLX.kz сайтында курьерлерге арналған 346 белсенді вакансия тіркелді, ал өтінімдер саны 13 532-ден 16 978-ге дейін артты. Орташа жалақы 502 мың теңгеге жетті.
Жалпы үрдіс оң бағытта: курьерлік қызмет нарығы кеңейіп, сұраныс артып келеді, ал курьер мамандығы қалалық логистика саласындағы ең жылдам дамып келе жатқан кәсіптердің біріне айналды.
Қоғамдық тамақтану саласы: сұраныс пен бәсеке артуда
OLX Қазақстан деректеріне сәйкес, қоғамдық тамақтану сегменті қосымша жұмыстың ең қарқынды дамып келе жатқан бағыттарының бірі болып отыр. 2025 жылдың қыркүйегінде даяшылардың орташа жалақысы 8 %-ға өсіп, 314 мың теңгені құрады.
Жұмыс берушілер жазғы маусымнан кейін кадрлық құрамды қалпына келтіру кезінде қызметкерлер үшін белсенді түрде бәсекелесуде. Күзгі айлар дәстүрлі түрде командаларды жаңарту мен мерекелік кезеңге дайындық уақыты саналады.
Еңбек нарығында тәжірибелі кандидаттар үшін тартыс күшейіп келеді: компаниялар икемді кесте, бонустық жүйе және жылдам мансаптық өсу мүмкіндігін ұсынады.
Fast food аспаздары: тұрақтылық пен өсім
Бұл саладағы жұмыс іздеушілердің қызығушылығы тұрақты деңгейде қалып отыр. Өтінімдер өткен жылмен салыстырғанда 5,3 мыңнан 5,5 мыңға дейін өсті.
Қазақстанда аспаз мамандығы бойынша жалақы ауқымы кең — өте қарапайым деңгейден бастап, ірі қалалар мен мәртебелі мекемелерде бәсекеге қабілетті жалақыға дейін. Жас және тәжірибесі аз мамандарға әдетте орташа деңгейден едәуір төмен ақы төленеді.
Сегменттегі орташа жалақы шамамен 17 %-ға өсіп, 283 мың теңгені құрады.
Бұл өсім жылдам тамақтану желілерінің кеңеюімен және тұрақты тұтынушылық сұраныспен байланысты. Студенттер мен қосымша табыс іздеушілер үшін аспаз жұмысы тартымды, себебі тұрақты кесте мен желі ішінде мансаптық өсудің мүмкіндігі бар.
Сатушы-кеңесшілер: сұранысы жоғары санат
Сатушы-кеңесшілер Қазақстан еңбек нарығындағы ең сұранысқа ие санаттардың бірі болып табылады. Бөлшек сауданың белсенді өсуі мен желілік дүкендердің кеңеюі аясында дәл осы мамандар клиенттерге қызмет көрсету сапасын қалыптастырып, бизнестің табысына тікелей әсер етеді.
Сатушы-кеңесшілерге сұраныс әсіресе fashion-ритейл, косметика, электроника және тұрмыстық техника сегменттерінде жоғары.
Жұмыс берушілердің басты талаптары — қарым-қатынас мәдениеті, клиентпен жұмыс істеу дағдысы, ассортиментті білу және ауысымдық жұмысқа дайын болу.
OLX Қазақстан аналитикалық қызметінің деректеріне сәйкес, бұл сегменттегі орташа жалақы 208 000–238 000 теңге аралығында. Жұмыс берушілер қызметкерлерді ынталандыру мақсатында икемді жұмыс шарттарын, бонустар мен қосымша мотивация түрлерін ұсынады.
Неліктен дәл қазір икемді жұмыс түрі сұранысқа ие
1. Маусымдық фактор: күз – студенттердің оралу және жұмыс берушілердің белсенділігінің арту кезеңі.
2. Икемділік: жұмысты оқу немесе негізгі қызметпен қатар атқару мүмкіндігі.
3. Жалақының өсуі: кадр тапшылығын сезінген компаниялар еңбекақыны көтеріп отыр.
4. Мансаптық мүмкіндіктер: көптеген жұмыс берушілер мұндай вакансияларды ұзақ мерзімді жұмыстың бастауы ретінде қарастырады.
Нарықтағы бәсеке күшеюде
Қазақстанның еңбек нарығы көрсеткендей, икемді жұмыс түрі енді тек студенттерге арналған нұсқа емес. Күн сайын көбірек компаниялар оны кадрлық стратегиясының бөлігіне айналдырып, ал ізденушілер қосымша жұмысты табыс көзі ғана емес, кәсіби дамудың мүмкіндігі ретінде қабылдай бастады.
2025 жылдың қыркүйегіндегі мәліметтерге сәйкес, табыс деңгейі бойынша көшбасшы орында курьерлер тұр, қоғамдық тамақтану сегменті жалақының өсу есебінен позициясын нығайтуда, ал бөлшек сауда саласы қызметкерлер тарапынан қызығушылықтың төмендеуімен бетпе-бет келіп отыр. Алдағы айларда жұмыс берушілер арасында жас мамандар үшін бәсекенің күшеюі күтіледі.
Сіз жаңалықтар туралы не ойлайсыз