Жаңа оқу жылы жақындаған сайын қазақстандық отбасылар дәстүрлі түрде балаларын мектепке дайындау қажеттілігімен бетпе-бет келеді. Міндетті мектеп жиынтығы салыстырмалы түрде тұрақты қалғанымен, дайындық құны өсе түсуде. OLX.kz аналитикалық қызметі 2025 жылғы шілде мен 2024 жылғы дәл осы кезеңдегі негізгі мектеп тауарлары санаттарының медиандық бағаларына талдау жасап, деректерді салыстырды. Нәтижелер ата-аналардың биылғы қаржылық жүктемесін объективті бағалауға мүмкіндік береді.
Мектеп оқушысының базалық жиынтығы қанша тұрады
2025 жылы жаңа базалық мектеп керек-жарақтарының орташа құны 25 750 теңгені құрады. 2024 жылы дәл осы тауарларды 23 000 теңгеге сатып алуға болатын, бұл шамамен 12%-ға өскенін көрсетеді. Бұл – екі және одан да көп баласы бар отбасылар үшін айтарлықтай өсім.
Альтернатива ретінде қолданыста болған (қ/б) тауарларды сатып алу мүмкіндігі бар. Алайда бұл сегменттегі үнемдеу айтарлықтай болмады. Орташа алғанда, б/қ жиынтық 23 000 теңгеге түседі, ал бір жыл бұрын ол 22 000 теңге болған. Өсім шамамен 4%-ды құрап, жаңа ғана емес, екінші нарықтағы бағаның да қымбаттағанын көрсетті.
Ең көп қымбаттаған тауарлар
Мектеп формасы барлық санаттар ішінде ең жоғары өсімді көрсетті. Жаңа жиынтықтың орташа бағасы 7 000 теңгеден 8 000 теңгеге дейін – 14%-ға артты. Бұл маталар мен тігін жұмыстарының қымбаттауымен, сондай-ақ оқу маусымы қарсаңындағы сұраныстың артуымен түсіндіріледі. Қолданыста болған форма біршама қалыпты өсім көрсетті – 4 500 теңгеден 5 000 теңгеге дейін.
Мектеп аяқ киімі де айтарлықтай қымбаттады: жаңа туфлидің орташа бағасы өткен жылғы 5 600 теңгемен салыстырғанда 6 000 теңгеге жетті. Өсім – 7%. Қ/б туфлидің бағасы да 4 000 теңгеден 4 500 теңгеге дейін өсті.
Кеңсе тауарлары аралас динамика көрсетті. Мысалы, жаңа пеналдар сәл арзандап, 2 000 теңгеден 1 900 теңгеге дейін түсті.
Басқа кеңсе тауарлары бойынша:
- Қарындаштар (жаңа) – 200 теңгеге арзандап, 1 500 теңге болды.
- Қаламдар бұрынғы деңгейде қалды: жаңа да, қ/б да – 1 000 теңге.
- Дәптерлер 1 000 теңгеден 1 350 теңгеге дейін қымбаттады (жаңа).
- Рюкзактар 2025 жылы жаңа – 6 000 теңге, қ/б – 4 500 теңге.
Ата-аналарға арналған стратегиялық ұсыныстар
- Шығындарды алдын ала жоспарлаңыз. Маусым мен шілденің басы – мектеп тауарларын сатып алудың ең тиімді уақыты. Бұл кезеңде ритейлерлер жиі акциялар мен жеңілдіктер өткізеді.
- Қолданыста болған тауарларды айтарлықтай үнемдеудің тәсілі ретінде қарастырмаңыз. 2025 жылы жаңа мен қ/б жиынтық арасындағы баға айырмашылығы 2 000 теңгеден аз, ал кей санаттарда қ/б тауарлар тіпті қымбат.
- Бір балаға кемінде 26 000-28 000 теңге бюджет қарастырыңыз. Бұл – спорттық форма, гаджеттер және қосымша әдебиеттерді қоспағандағы базалық сома.
- Мектеп формасы мен аяқ киімге арналған акцияларды қадағалаңыз. Дәл осы санаттар бюджет өсіміне ең көп үлес қосады, сондықтан мұнда үнемдеу мүмкіндігі ерекше маңызды.
Мектеп тауарлары бағасының өсуі тұтынушылық сектордағы жалпы инфляциялық үрдісті көрсетеді. Сонымен бірге, екінші нарық бұрынғыдай үнем әкелмей отыр. Бағаның өсу жағдайында мектепке дайындықты ерте бастап, шығындарды тиімді жоспарлау – отбасы бюджетіне түсетін салмақты азайтудың негізгі құралына айналуда.
Сіз жаңалықтар туралы не ойлайсыз