КҚИ АҚЖМС және Каско — бұл автокөлікті сақтандырудың екі түрі және оларды біріктіретін нәрсе біреу ғана. Көптеген автокөлік иелері әлі күнге дейін АҚЖМС пен Касконың айырмашылығы неде екенін түсінбейді. АҚЖМС полисін рәсімдеу арқылы олар ЖКО кезінде төлем алатындарына сенімді жүргізушілер де бар, ал басқалары Каско деген не екенін білмейді. Сақтандырудың осы екі түрінің қалай ерекшеленетінін анықтап, жүргізушілерге екі сақтандыруды да рәсімдеу, неге жақсы екенін түсіндірейік.
Міндетті және ерікті автосақтандыру
КҚИ АҚЖМС — көлік құралы иесінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру дегенді білдіреді. Бұл автокөлікті сақтандырудың міндетті түрі және мұндай сақтандыру рульге отырған әрбір жүргізушіде болуы керек.
Каско аббревиатура емес, оның түсініктемесі жоқ. Бұл атау итальяндық каско сөзінен – аудармасында «дулыға» сөзінен шыққан. Бұл автокөлікті сақтандырудың ерікті түрі. Міндетті түрде Каско несиеге машина сатып алғанда ғана қажет, ресімдеу кезінде банктер полисті талап етеді.
АҚЖМС және Каско полистері нені сақтандырады
АҚЖМС аббревиатурасының түсініктемесінен жүргізуші көлікті емес, жол қозғалысының басқа қатысушылары алдындағы жауапкершілігін сақтандыратыны белгілі болады. Қарапайым тілмен айтқанда, егер сақтандырылушының кінәсінен ЖКО орын алса, оны сақтандыру жүргізушіге емес, зардап шеккен тарапқа келтірілген залалды өтейді.
Каско өз кезегінде полис иесінің көлігін әртүрлі тәуекелдерден қорғайды. Бұл айдап әкету, жарылыс, ЖКО, өрт, ТЖ, тонау және басқалар. Егер Каско бойынша сақтандырылған автокөлік, мысалы, жол апатына ұшыраса, сақтандыру компаниясы полис иесінің кінәсінен болған апат болса да, залалды өтейді.
Жауапкершілік лимиттері
Мүлікке келтірілген залал үшін АҚЖМС бойынша төлемдердің ең жоғары мөлшері биыл 2,35 млн. теңгені (600 АЕК-ті) құрайды. Бірнеше зардап шеккен автомобильдер болған жағдайда, көрсетілген сома залалға байланысты олардың арасында бөлінеді. Мүмкін, зардап шеккендерге кінәлінің сақтандыру лимиті жеткіліксіз болуы да мүмкін. Ондай кезде, жәбірленушілер сот арқылы кінәліден өтемақы талап етуге құқылы. Мұндай жағдайларды болдырмау үшін жүргізушілер міндетті автокөлікті сақтандырудан басқа, АҚЖЕС полисін рәсімдей алады. Бұл полис АҚЖМС полисі бойынша лимит жеткіліксіз болған жағдайда, пайдалы болады. АҚЖЕС келтірілген залалдың қалған бөлігін өтейді. Jusan Garant сайтында мұндай сақтандырудың құны 1300 теңгеден басталады.
Каско полисі бойынша максималды сақтандыру төлемі, әдетте, полисте көрсетілген көлік құралының құнымен шектеледі. Мысалы, жүргізуші автосалоннан 12 млн. теңгеге автокөлік сатып алды делік, ең жоғары өтемақы да сонша болады.
Полистің құны
Міндетті автосақтандырудың құнын мемлекет реттейді және ол барлық сақтандырушыларда шамамен бірдей. Баға базалық тарифтен тұрады, ол сақтандыру аймағы, жүргізушінің жасы мен көлік жүргізу өтілі, оның жазатайым оқиғаларды жасауы және т.б. сияқты бірқатар коэффициенттерге көбейтіледі, яғни залалдарды есептеу кезінде сақтанушының өзі, оның жүргізушілік шеберлігі және рульдегі құнттылығы көп жағдайда, бағаланады.
Каско құнын сақтандыру компаниялары дербес анықтайды. Ол негізінен полиске енгізілген сақтандыру тәуекелдерінің тізімінен тұрады, бірақ жүргізушінің сипаттамалары, әрине, бағаны анықтау кезінде де ескеріледі. Сақтандыруға неғұрлым көп тәуекелдер енгізілсе, соғұрлым ол қымбатырақ болады. Бірақ касконың қысқартылған бағдарламалары да бар. Jusan Garant-та жүргізушілер сайтта шектеулі Каско рәсімдей алады. Полис ЖКО жағдайындағы залалды – ең көп таралған тәуекелді өтейді және мұндай полистің құны 30 мың теңгеден басталады. Бағасы клиенттің өзі таңдайтын сақтандыру сомасына байланысты.
Бір кестеде АҚЖМС және КАСКО арасындағы айырмашылық
|
Критерилері |
АҚЖМС |
Каско |
|
Сақтандыру сипаты |
Міндетті |
Ерікті |
|
Сақтандыру объектісі |
Жүргізушінің азаматтық жауапкершілігі |
Сақтанушының көлігі |
|
Өтемақы бойынша шектеулер |
Мүлікке келтірілген залал үшін 2,35 млн. теңге (600 АЕК) және ЖКО-да қайтыс болған әрбір адам үшін 7,86 млн. теңге |
Сақтандыру шартының талаптарына байланысты сақтандыру компаниясы белгілейді |
|
Өтемақы алушы |
ЖКО-ның екінші қатысушысы |
Сақтанушы |
|
Енгізілген тәуекелдер |
Сақтанушының кінәсінен екінші Тараптың өміріне, денсаулығына және мүлкіне келтірілген залал |
Сақтандыру шартының талаптарына байланысты. Көбінесе — ЖКО, айдап әкету, өрт, ТЖ, тонау |
|
Құны |
Мемлекет реттейді |
Сақтандыру компаниясы реттейді, жүргізушілердің сақтандыру тарихына және полистің толтырылуына байланысты |
|
ЖКО-ға кінәлі тұлғаның өтемақыны алу мүмкіндігі |
Мүмкін емес |
Мүмкін |
АҚЖМС немесе Каско – қай полис жақсырақ – деп айту дұрыс емес. Бұл бір-бірін толықтыратын сақтандырудың әртүрлі түрлері және екі сақтандыру да жақсы. Сіздің кінәңізбен болған ЖКО кезінде міндетті автосақтандыру зардап шеккен тарапқа келтірілген залалды өтеу шығындарының алдын алады, ал Каско Сіздің көлігіңізді жөндеуді өтейді.
Сіз жаңалықтар туралы не ойлайсыз