Қажетсіз заттан пайда тап: заттарға екінші өмір сыйлаудың тиімді жолдары

Қыс жақындаған сайын көптеген адамдар үйде тазалық пен тәртіп орнату туралы ойлана бастайды, осылайша қажетсіз заттардан құтылып, орын босатуды жөн көреді. Мұндай заттарды сату — тек орын босатып қана қоймай, табыс тауып, экологияны қорғауға үлес қосудың тамаша тәсілі.

Зерттеулерге сәйкес, қолданыста болған заттар нарығы белсенді түрде өсуде, себебі көбірек адамдар үнемдеуге және тұрақты дамуды қолдауға ықпал ету үшін «тарихы бар» заттарды таңдауды жөн көреді. 2028 жылға қарай бұл нарықтың көлемі жаңа тауарлар нарығымен салыстырғанда үш есе жылдамырақ өсіп, 350 миллиард доллар айналымға жетеді деп күтілуде.

Қоқысты жинау мен қайта өңдеу туралы YouTube арнасының авторы, экоактивист, экотренер, экоблогер, сондай-ақ халықаралық «Твоя вода» экожобасының қазақстандық кураторы Меруерт Салықова қажетсіз заттарды тиімді және қауіпсіз сату әрі қоршаған ортаны қорғауға өз үлесін қосу бойынша кеңестерімен бөлісті.

Қолданылған заттарды сатуға қатысты кең тараған мифтер

Қолданылған тауарлар нарығы түрлі сатып алушыларды тартуда: көпбалалы отбасылар балалар киімінен бастап тұрмыстық техникаға дейін қолжетімді шешімдер іздейді, жиі көшіп-қонатын адамдар жеңіл әрі саяхатқа ыңғайлы заттарды іздейді. Бренд білгірлері тиімді бағадағы сапалы тауарларды іздесе, прагматиктер барлық нұсқаларды мұқият қарастырады. Осылайша, әр топтың сатып алушылары өз үлесін қосып, қолданылған тауарлар нарығын өзектілігін арттырып келеді.

OLX.kz аналитикалық қызметінің ішкі деректеріне сәйкес, Қазақстандағы қолданылған тауарларға сұраныс жоғары болып қала береді. 2023 және 2024 жылдардағы мәліметтерге сәйкес, ең көп сұранысқа ие болған зат – әйелдер киімі. Өткен жылы 583 470 дана әйелдер киімі 10 000 теңге көлемінде орташа бағада сатылды, ал биыл 401 889 дана дәл осы бағада сатылған. Балалар киімі де танымал болды: 2023 жылы 363 042 дана балалар киімі орта есеппен 5 000 теңгеге сатылса, 2024 жылы 239 787 дана дәл сол бағамен сатылды. Үшінші орында ерлер киімі тұр: 2023 жылы 137 625 дана ерлер киімі 8 000 теңге орташа бағамен сатылса, 2024 жылы 109 715 дана ерлер киімі 7 000 теңгеден сатылған.

ADVERTISEMENT

Меруерт Салықова пайдаланылған заттарды сатумен байланысты көптеген стереотиптер бар екенін атап өтті. Төменде олардың ең көп тарағандарын көрсеттік:

1. «Барлық қолданылған заттар — бұл қоқыс»

Шын мәнінде, маркетплейстердегі хабарламалар немесе секонд-хенд дүкендеріндегі киімдер арасында сапалы, бренд және тіпті жаңа заттарды табуға болады. Кейде адамдар өлшемі не дизайны келмей қалған, пайдалану мүмкіндігі болмаған киім немесе техниканы сатып жатады. Сондай-ақ, ескі жиһаздан, мысалы, стильді интерьер заттарын жасауға болады.

2. «Қолданыста болған заттарды сатып алу — әрдайым тәуекел»

Әрине, сатып алуға мұқият қарау керек: күмәнді сілтемелерге өтпеу керек, тауардың қосымша фотосуреттерін жіберуді өтініп, оның жағдайын білу қажет. Сондай-ақ, әсіресе ұсыныс тым тиімді көрінсе, алдын ала төлем жасамаған жөн. Жауапкершілікпен қараған жағдайда, сәтсіз сатып алу тәуекелін азайтуға болады.

3. «Пайдаланылған заттарды тек кедейлер сатып алады»

Бұл алалаушылық әлдеқашан ескірген. Бүгінде саналы тұтынушылар, соның ішінде танымал тұлғалар, Fashionphile және Vestiaire Collective сияқты қайта сату платформаларын белсенді қолданады. Олар осылайша бірегей заттарды тауып қана қоймай, экологияны қолдауға да үлес қосады.

4. «Пайдаланылған өнімді сату ұзақ және қиын»

Бүгінде OLX.kz сияқты ыңғайлы онлайн-платформалардың көмегімен сату барлығына қолжетімді болды. Ең бастысы — тауарды жақсылап сипаттап, сапалы фотосуреттер жасау.

5. «Пайдаланылған тауарлар әрқашан лас»

Егер сатушы өз тауарларының сапасына жауап берсе және оларды таза ұстаса, онда сатып алушы үшін ешқандай қауіп жоқ. Меруерт еске салғандай, біз үнемі қоғамдық орындарда боламыз және басқалар киген киімдерді киеміз. Сондықтан мұнда қорқатын ештеңе жоқ.

6. «Пайдаланылған заттарды сатып алу және сату ұят»

Саналы тұтынуды көптеген елдерде белсенді түрде қолдайды және қайталама нарық жер шарына қамқорлықтың символына айналып келеді.

Factum Group компаниясы OLX.kz үшін жүргізген есепке сәйкес, респонденттер қаржылық тиімділіктен бөлек, қолданылған заттарды сатып алу арқылы бірегей әрі қазіргі кезде табу мүмкін емес заттарға қол жеткізуге болатынын атап өтеді. Сонымен қатар, қолданылған заттар уақыт сынынан өткендіктен, олардың сапасы мен сенімділігіне кепілдік береді, бұл қазіргі нарықты толтырып жатқан көпке шыдамайтын жаңа тауарларға қарағанда әлдеқайда тиімді.

Респонденттер атап өткен тағы бір артықшылық — қолданылған заттарды сатып алудың оң эмоциялық аспектісі. Зат бірінші қажеттілік болмаса, саналы түрде қолданыста болған затты таңдау қажеттілікті қанағаттандырып қана қоймай, тиімді келісімнен ләззат алуға мүмкіндік береді. Дәл осы себептен OLX.kz сияқты кең ассортиментті, қарапайым іздеуді және сенімді сауда алаңын ұсынатын онлайн-платформалар қолданылған заттарды сатып алу және сату үшін үлкен танымалдылыққа ие.

Сатуға және баға тағайындауға дайындық

1. 1. 1. 1. Заттарды сұрыптаңыз. Жақсы күйдегі заттардан бастаңыз, оларды жуыңыз және сатуға дайындаңыз. Жарамсыз болып қалған заттарды жануарларға арналған приюттарға немесе қайта өңдеуге беруге болады.

         2. Жоғары сапалы фотосуреттер жасаңыз. Табиғи жарық пен қарапайым фон өнімнің тартымды көрінуіне көмектеседі. Егер өнімнің ерекшеліктері немесе ақаулары болса, оларды сипаттамада көрсетіп, фотосуретте көрсетіңіз.

         3. Мәліметтерді толық сипаттаңыз. Нақты өлшемдерді (сантиметрмен), материалды, өндірушіні, түсін, пішім ерекшеліктерін және заттың күйін мүмкіндігінше дәл көрсетіңіз. Егер өнімнің қандай да бір тарихы болса немесе винтаж болса, бұл туралы жазыңыз.

         4. Дұрыс баға. Ұқсас тауарлардың бағаларын олардың жағдайына, брендіне, жасына және сирек кездесетіндігіне қарай салыстыра отырып, нарықты мұқият талдаңыз. Заттың құнын көрсететін және мүдделі сатып алушыларды тартуға мүмкіндік беретін оңтайлы құнын анықтаңыз. Тозу бағаны төмендетуі мүмкін екенін ескеріңіз, бірақ сирек кездесетін брендтер немесе винтаждық модельдер өздерінің тартымдылығын сақтайды және оларды жоғары бағалауға болады.

         5. Маусымды анықтаңыз. Қысқы киімдерді суық мезгілде, ал жазғы киімдерді жазға жақын сатқан дұрыс.

Қажет емес заттарды сатудан басқа, қоршаған ортаны қорғауға үлес қосу үшін көптеген басқа қадамдар жасауға болады. Мысалы, қажетсіз заттарды сатудан басқа, қайта пайдалануға болатын бөтелкелерді, сөмкелер мен контейнерлерді таңдай отырып, бір реттік заттардан бас тартуға болады. Заттарды бірден лақтырудың орнына жөндеуге және жаңартуға тырысыңыз. Қалдықтарды сұрыптаудың және оларды қайта өңдеуге тапсырудың маңыздылығын ұмытпаңыз. Сайып келгенде, жаңа заттарды сатып алмас бұрын, олар сізге шынымен қажет пе деп ойланыңыз.

Сатылған әрбір қажетсіз тауармен біз әлемді біршама таза етеміз: қоқыс полигондарына азырақ жіберіледі, жаңа заттарды өндіруге аз ресурстар жұмсалады. Бұл тәсілді қолдана отырып, біз жасыл және жауапты болашаққа маңызды қадамдар жасаймыз.