Қазақстандағы ЖОО-лар жыл сайын оқу ақысын көтеруде
Жоғары оқу орындарының оқу ақысы жылдан жылға орта есеппен 10-15%-ке өсуде. Бірақ нарықта оқу ақысы ЖОО-ға байланысты үнемі құбылмалы күйде, деп хабарлайды Qazaqpress Bizmedia.kz-ке сілтеме жасап.
Бұрын талапкерлер диплом алмас бұрын белгіленген бағаны диплом алмас бұрын төлейтін. Бірақ, шамасы бұл ереже жекеменшік ЖОО-ға қатысты емес көрінеді.
«Оқу ақысы расымен қымбат. Негізі қазір бәрі қымбат. Бірақ өмір сүру үшін алға жылжу керек. Мен үшін грант – көзге түсуге жақсы мүмкіндік. Бірақ ақылы негіз де ойда бар – бұл қосымша жоспарым. Иә, қиын болады, дегенмен, мен білім алғысы келетіндерге, өзіне инвестиция салып, дамытқысы келетіндерге осындай мүмкіндіктің барына қуаныштымын, мемлекет бізге осындай мүмкіндік беріп отыр», – деді талапкер Марк TV телеарнасына. 24 арна Копейчиков.
Елдегі экономикалық жағдайларға байланысты ЖОО ақысы өсуде. Мамани-салалық бағыт қызметкерлерінің айтуынша, бұл қалыпты құбылыс. Жыл сайын ЖОО білім алушыларының шығыны артып келеді.
Білім алушылар арасындағы әлеуметтік және таптық шиеленісті азайту үшін білім беру жүйесіне кейбір түзетулер енгізу қажет.
Ғылым және білім министрлігінің айтуынша, университеттер білім алу ақысын өздері белгілейді. Білім беру ұйымдарының басшылары жыл сайынғы инфляция көрсеткіштеріне сүйене отырып, бағаны қайта қарап, көтеруге толық құқылы.
Елдегі ең кең сұранысқа ие болған мамандықтардың оқу ақысы да қымбат болмақ. Өткен жылдардағыдай биыл да көп сұранысқа ие 5 мамандықтың қатарына ақпараттық технологиялар, медицина, педагогика, менеджмент және ақпараттық қауіпсіздік сынды салалар кірді.
Десе де, мектеп түлектері грант көп бөлінген мамандықтарды таңдауға құмар. Бұл болашақта белгілі бір мамандықтардың тапшылығына алып келу мүмкін.
Қала сыртында оқыған жөн бе? Алматы тұрғындары қалалық ЖОО-ларды қала сыртына көшіруге ұсыныс берді.
2022 жылдың 4 шілдесінде Ерболат Досаев алматылықтар тарапынан қандай ұсыныстар жиі түсетінін айтты. Оның ішінде университеттерді қала сыртына көшіру туралы да ұсыныс бар.
«Көбінесе азаматтардың ұсынысында қалдықтарды бөлек жинауға, қатты тұрмыстық қалдықтарды қайта өңдеуді енгізуге және экологиялық мәдениетті дамытуға сұраныстар кездеседі. Алматылықтардың пікірінше, тағы бір маңызды мәселе – серіктес қалаларды, Алматы маңындағы елді мекендерді дамыту.
Университеттер мен кампустарды қала сыртына көшіру, сондай-ақ Алматы қаласы мен Алматы агломерациясының қоғамдық көліктерін дамыту бойынша үйлестіруші ұйым құру туралы да ұсыныстар келді. Бұл ұсыныстардың барлығы егжей-тегжейлі қарастырылып, жоспарымыздың әзірлеуінде ескерілетін болады», – деді Досаев.
- «Денсаулық сақтау және әлеуметтік қамсыздандыру» бағыты бойынша жетекші орынды С.Д.Асфендияров атындағы ҚазҰМУ иеленді, ал аутсайдер болып Оңтүстік Қазақстан медицина академиясы атанды.
- «Құқықтану» бағыты бойынша дәстүр бойынша М.С.Нәрікбаев атындағы КазГЮУ көшбасшы.
- Педагогикалық бағытта жоғары көрсеткіштерді Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ және Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті көрсетті. Ең нашар көрсеткіш – А.Қуатбеков атындағы Халықтар достастығы университетінде, Шымкент университетінде және Сырдария университетінде.
- «Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар» бағыты бойынша маңдай алдында Халықаралық ақпараттық технологиялар университеті (ХАТУ) тұр.
- «Ауыл шаруашылығы және биоресурстар» бағыты бойынша Қозыбаев.М атындағы рейтинг көшбасшысы Солтүстік Қазақстан университеті.
- Үш бағыттан – «Жаратылыстану, математика және статистика», «Өнер және гуманитарлық ғылымдар», «Қоғамдық ғылымдар, журналистика және ақпарат» бойынша С.Торайғыров атындағы университет көш бастап тұр.
- Көпсалалы университеттер арасындағы жалпы рейтингте Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ үздік деп танылды және үздіктердің қатарына С.Торайғыров атындағы университет және Қазақ-неміс университеті кірді.
- Мамандандырылған жоғары оқу орындары арасында Нәрікбаев атындағы КазГЮУ үздік деп танылды, одан кейін Қазақ-Британ университеті, Нархоз университеті, Халықаралық ақпараттық технологиялар университеті, КИМЭП университеті сияқты ЖОО-лар үздік орындарға ие болды.